گسترش شناسه دار کردن کارت های اضطراری سوخت در سراسر کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران با اشاره به الزام های قانونی اجرای طرح «شناسه دار کردن کارت اضطراری جایگاه ها» گفت: بر اساس جزء «1» بند «ب» ماده 46 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت و همسو با راهبرد ششم برنامه جامع تأمین و تخصیص حامل های انرژی در شبکه حمل ونقل کشور، ایجاد امکان شناسه دار کردن هر نوع سوخت گیری برای خودرو ها و موتورسیکلت های شخصی یک تکلیف قانونی صریح است.

وی افزود: همچنین طبق جزء 3 قانون بودجه سال 1403، شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران مکلف شده است شرایطی را فراهم کند که 95 درصد سوخت گیری ها از طریق کارت هوشمند سوخت شخصی و حداکثر 5 درصد از طریق کارت اضطراری جایگاه ها انجام شود.

باصفا با بیان اینکه فلسفه وجودی کارت اضطراری در جایگاه ها، پوشش 5 درصدی برای شرایط ویژه، مانند فراموشی، مفقودی یا خرابی کارت شخصی در جاده ها بوده است، تصریح کرد: متأسفانه به دلیل بی توجهی به این سقف قانونی در گذشته، سهم سوخت گیری با کارت های اضطراری به 40 تا 45 درصد رسیده است که این موضوع افزون بر ایجاد زمینه برای عرضه خارج از شبکه، چالش شفافیت نبودن را به همراه داشت و مشخص نبود چه کسی، در چه مکانی و به چه میزانی سوخت گیری می کند.

فرآیند 10 ثانیه ای دریافت «توکن» در 100 جایگاه تهران

مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران با تشریح فرآیند جدید سوخت گیری با کارت اضطراری گفت: در روش پیشین، متقاضی کارت اضطراری را از اپراتور جایگاه دریافت و با واردکردن رمز پیش فرض (1111) در ترمینال سوخت گیری می کرد؛ اما در سازوکار جدید، یک گام «احراز هویت» پیش از سوخت گیری اضافه شده است.

وی با بیان اینکه هم اکنون در 100 جایگاه عرضه سوخت شهر تهران، دستگاه های جدیدی نصب و راه اندازی شده است که 100 درصد سوخت گیری با کارت اضطراری در آنها از طریق طرح شناسه دار کردن انجام می شود، تصریح کرد: در این روش، فرد ابتدا کارت بانکی معتبر خود را در دستگاه می کشد و پس از احراز هویت، میزان لیتراژ درخواستی خود را (از 10 لیتر تا سقف مجاز 25 لیتر در تهران) انتخاب و رمز کارت بانکی را وارد می کند. پس از آن، دستگاه یک رسید حاوی رمز (توکن/ووچر) صادر می کند و متقاضی با دریافت کارت اضطراری از جایگاه دار و واردکردن رمز چهاررقمی درج شده روی رسید در نازل، سوخت گیری را انجام می دهد.

باصفا تأکید کرد: کل فرآیند احراز هویت و دریافت توکن بیش از 10 ثانیه زمان نمی برد و گزارش های دریافتی از 100 جایگاه شهر تهران نشان می دهد که این فرآیند بدون هیچ گونه وقفه ای در حال انجام است.

ثبت بیش از 845 هزار استعلام توکن در پایتخت

مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران با ارائه آماری از عملکرد این طرح در جایگاه های منتخب تهران گفت: 845 هزار و 386 استعلام توکن در یک هفته پس از اجرای این طرح در سامانه ثبت شده است که از این تعداد، 735 هزار تراکنش به پرداخت و سوخت گیری قطعی منجر شده و درمجموع حدود 17 میلیون و 500 هزار لیتر بنزین از طریق این ووچر ها به فروش رسیده و 580 هزار و 339 کد ملی یکتا استعلام شده است.

نیاز نبودن به تطابق مالکیت خودرو با کارت بانکی در مرحله فعلی

وی با تأکید بر نیاز نبودن به تطابق مالکیت خودرو با کارت بانکی در مرحله کنونی تصریح کرد: کارت هوشمند سوخت متعلق به خودرو است و نام فرد روی آن درج نشده، بلکه دارای شماره شناسایی خودرو (VIN) و پلاک است. در مرحله کنونی اجرای طرح، هیچ محدودیتی برای تطابق مالک خودرو و کارت بانکی اعمال نشده است و شهروندان می توانند با هر کارت بانکی معتبری که به نام خودشان است، برای خودروی اعضای خانواده یا دیگران سوخت گیری کنند و صرفاً احراز هویت صاحب کارت بانکی ملاک عمل است.

باصفا با برشمردن چالش های پیشین مدیریت کارت های اضطراری گفت: پیش از این، هر کارت اضطراری در جایگاه ها محدودیت سقف 255 تراکنش در شبانه روز داشت که این موضوع سبب می شد در ساعات پایانی شب یا در مسیر های مسافرتی، مسافران با اتمام سقف تراکنش کارت های جایگاه روبرو شوند و ساعت ها تا شارژ مجدد کارت ها در ساعت 24 معطل بمانند. همچنین، در برخی موارد نادر، زمینه سوءاستفاده یا دریافت مبالغ اضافی فراهم می شد.

مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران ادامه داد: این مشکل در شهر های مرزی مانند استان های سیستان و بلوچستان و کرمان حادتر بود؛ به گونه ای که به دلیل تقاضای کاذب برای عرضه خارج از شبکه، سهمیه کارت های اضطراری جایگاه ها از ساعت 24 تا 8 صبح تخلیه می شد و شهروندان بومی برای تأمین سوخت روزانه خود با مشکل روبرو می شدند. اما در طرح جدید، سهمیه استفاده از کارت اضطراری به کد ملی افراد متصل شده است و هر شهروند در هر ساعت از شبانه روز می تواند بدون دغدغه اتمام ظرفیت کارت جایگاه، سوخت مورد نیاز خود را دریافت کند.

وی با بیان اینکه با اجرای طرح شناسه دار کردن کارت های اضطراری، شهروندان می توانند سهمیه نرخ اول و دوم کارت شخصی خود را برای سفر ذخیره نگه دارند و در مراجعات عادی، به سهولت و به صورت شفاف از سهمیه اختصاص یافته در بستر کارت اضطراری استفاده کنند، افزود: همچنین در آینده نزدیک که مردم با این فرآیند آشناتر شوند، دریافت توکن دقیقاً مشابه یک خرید فروشگاهی معمولی، بدون دخالت اپراتور و مستقیم توسط خود راننده انجام می شود.

حمایت از خودرو های امدادی و تاکسی های اینترنتی

باصفا با اشاره به قابلیت سیاست گذاری برخط در این سامانه گفت: در گذشته به دلیل بی نام بودن تراکنش های کارت آزاد، امکان اعمال سیاست های حمایتی یا کنترلی وجود نداشت. برای نمونه، خودرو های امدادی، خدماتی یا رانندگان سکو های اینترنتی به دلیل اتمام ظرفیت کارت جایگاه با مشکل روبه رو می شدند، اما اکنون می توان بر اساس پیمایش یا نیاز خدماتی، سهمیه گروه های هدف را به صورت برخط مدیریت کرد.

وی با اشاره به تجربه مدیریت عرضه سوخت در جنگ تحمیلی دوم و سوم در کشور ادامه داد: در مواقع بحرانی که برای مدیریت صف و توزیع عادلانه، سقف سوخت گیری 10 لیتری اعمال می شد، برخی افراد با سوءاستفاده از بی نام بودن کارت اضطراری، چهار تا پنج بار متوالی سوخت گیری می کردند که این موضوع سبب ایجاد صف های طولانی، تنش در جایگاه ها و تضییع حقوق شهروندان در انتهای صف می شد. اکنون با اتصال تراکنش های سوخت به تراکنش های بانکی و کد ملی، توزیع عادلانه سوخت تضمین شده و امکان شناسایی الگو های غیرعادی مصرف و جلوگیری از قاچاق فراهم شده است.

گسترش طرح به استان تهران و سراسر کشور در گام های بعدی

مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران با تأکید بر اینکه طرح شناسه دار کردن تراکنش های کارت اضطراری مورد تأیید و حمایت کامل دولت، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی و نهاد های نظارتی است، گفت: این طرح باید در کل کشور اجرایی شود و پس از تکمیل پوشش در شهر تهران، اولویت بعدی ما اجرای طرح در کل استان تهران خواهد بود، همچنین اکنون برخی مناطق و استان ها به دلیل مزایای آشکار این طرح برای رفاه مردم، داوطلب اجرای سریع تر آن در شهر های خود شده اند.